Stichting Korian Voor Gelukkig Ouder Worden

De bevindingen van de eerste Europese barometer over gelukkig ouder worden

10' Leestijd

Senioren hebben waarschijnlijk nooit tevoren zoveel fysieke mogelijkheden gehad om te doen waar ze zin in hebben en ze lijken zich dat ook te gunnen. In 2013 bleek uit de analyse van de resultaten van de eerste enquête die alleen in Frankrijk werd gehouden, in welke mate senioren het gevoel hadden dat ze ‘het leven voor zich hadden’ zelfs de oudste onder hen.

In 2014 werd vastgesteld dat in alle landen die aan de enquête deelnamen, dat senioren massaal verklaarden dat ze een goed leven leiden op hun leeftijd (87%). Zelfs de alleroudsten onder hen (81% van de 80-jarigen en ouder tegenover 88% van de 65-69-jarigen) bevestigden dit. Zoals u kunt vaststellen bij het doornemen van de resultaten uit de samenvatting van de barometer, valt deze uiterst positieve ingesteldheid te verklaren aan de hand van een samenloop van een aantal fenomenen.

1) Eerst en vooral verkeren de senioren, en vooral de oudsten onder hen, in een relatief goede gezondheid.

– Vandaag de dag bevestigt bijna een senioor op vier dat hij geen last heeft van de negen gezondheidsproblemen waar ons onderzoek naar peilde (25% waarvan 19% 80-jarigen en ouder) en slechts 39% onder hen melden een of twee gezondheidsproblemen (34% van de 80-jarigen en ouder).

– Een relatief gezonde levensstijl werd bij een groot aantal van hen vastgesteld. De overgrote meerderheid verklaarde echter dat ze op een evenwichtige voeding letten (78%), zelfs als ze aangaven dat ze vaker aten waar ze zin in hadden zonder te grote uitschieters te maken. Bijna een op de vijf senioren verklaarde zelfs dat ze op een gezonde en evenwichtige voeding letten en nooit uitzonderingen maken (18%).

– Hoe ouder ze worden, hoe verder ze de grensleeftijd leggen waarop het leven geen plezier meer biedt. Terwijl de rest van de bevolking logischerwijs het idee is genegen dat men minder plezier zal ervaren naarmate men heel oud wordt, vinden de senioren echter dat men gerust tot gemiddeld 81 jaar nog heel wat plezier kan beleven.

2) De senioren ervaren een relatief sterk gevoel van nuttigheid voor de anderen: een rol die ze helemaal belichamen.

– Over het algemeen hebben senioren het gevoel dat ze als volwaardige burgers worden gezien, net zoals de andere burgers (83%).

– De indruk dat ze als ‘die andere’ burgers worden beschouwd, hindert hen niet om vandaag echter om echte eisen te stellen aan de overheden om ook rekening te houden met de oudere generatie. Over het algemeen, met uitzondering van gezondheidszorg die volgens de meeste senioren door de overheid voldoende wordt opgevolgd (51%), leeft het gevoel dat hun regering niet genoeg doet voor de ouderen. Dit idee is sterk aanwezig wat betreft initiatieven voor zelfstandigheid (slechts 42% vindt dat er grote acties op dit domein zijn), hun plaats in de samenleving (38%), hun koopkracht en beslissingsrecht over het levenseinde (38%) of zelfs de strijd tegen exclusie (37%).

– het gevoel van sociaal nut voor de anderen is ook iets hoger. Senioren geven aan dat er een voelbaar contactniveau met de ‘anderen’ is (minstens eenmaal per week) en eerst en vooral met hun familieleden die niet bij hen wonen (66%) en hun vrienden (60%), maar eveneens met hun buren (59%) en de handelaars (43%).

– eenzaamheid blijft echter een realiteit voor het leeuwendeel van de senioren: 17% van de senioren geeft toe dat ze zich op bepaalde momenten van de dag heel alleen voelen (tegenover 83% die dit gevoel slechts op bepaalde dagen of minder ervaren). Dit isolement wordt nog sterker bij de economisch meest kwetsbare categorieën (24% van de minst begoede maandinkomens). Het spreekt voor zich dat het gemis van een partner ook een factor is die dat gevoel van eenzaamheid versterkt (28% van de alleenstaanden).

– Wanneer afhankelijkheid op het toneel verschijnt, beïnvloedt dit het gegeven nog meer. Het gevoel van nuttigheid voor kinderen (slechts 47%) en kleinkinderen (45%) verdwijnt dan.

3) Ook het maken van vriendschappen tussen senioren krijgt steeds meer een digitaal kantje via gebruik van nieuwe technologieën, internet en sociale netwerken.

Het uiterst verbonden zijn, wordt zo een steeds belangrijke factor in hun leven. Ze geven aan dat ze minstens eenmaal per week e-mails verzenden (67%), gebruiken maken van het internet om iets op te zoeken over hun interesses (62%) en in mindere mate om hun financiën te beheren (44%). Ook het opzoeken van medische informatie over hun gezondheid (17%) of deelnemen aan discussies op fora (17%) zit in de lift.

4) Wanneer ouder worden rijmt op genieten!

Televisie kijken en naar de radio luisteren doen ze het liefst van al (94%). In deze rangschikking staan intellectuele uitdagingen ook heel hoog genoteerd zoals bijvoorbeeld lezen (90%). Op het internet surfen is een van hun favoriete pleziertjes geworden op de derde plaats (81%) net als telefoneren met een vriend(in) (81%).

5) In bepaalde landen kunnen we uit het verband tussen ‘senior zijn’ en genieten vandaag de dag afleiden dat men pas vanaf de pensioenleeftijd de leukste momenten beleeft.

Over het geheel genomen is de leeftijd die het vaakst wordt vermeld als het moment waarop men gemakkelijk kan genieten wanneer men pas gepensioneerd is (26%). Een kleine voorsprong dus op het moment wanneer men als koppel gaat samenwonen (24%), wanneer men kinderen heeft (17%) of als men kind of adolescent is (14%) met grote voorsprong op het moment dat men grootouders wordt (9%). In Frankrijk en België is de pensioenleeftijd een levensfase met een sterke connotatie van plezier. In Italië of Duitsland gaat de plezier-ervaring echter veel meer samen met de ‘jongere’ levensfases

6) Senioren hebben voortaan het gevoel dat hun familieleden niet met hun afhankelijkheid zullen kunnen omgaan: een gewenste en geplande uitstap met de familie waar de senioren echter niet echt naar uitkijken.

Waar senioren het meest schrik voor hebben wat betreft ouderdom is logischerwijs afhankelijkheid, veel meer dan de achteruitgang van hun zintuigen: Het verlies van hun autonomie wordt als belangrijkste factor (55%) opgegeven. Voor hen betekent het dat ze hun vrijheid, hun vermogen om zich te blijven ontwikkelen zoals ze zelf willen, moeten opgeven en dus ook hun beleving van plezier. Het logisch gevolg hiervan is het gevaar dat ze een last zullen worden voor hun familieleden en kennissen (40% geeft dit aan)

7) Een sterke drang om thuis te blijven wonen waarbij ze niet volledig afhankelijk willen worden van hun familie: een echte opgave!


Deze uitdagingen worden nog complexer om op te lossen naarmate men ouder wordt. Zo geven de 80-jarigen en ouder aan dat het moeilijk voor hen zou zijn om te verhuizen (87% waarvan 48% ‘heel’ moeilijk), een woning te kopen (87% waarvan 58% ‘heel’ moeilijk) of hun interieur compleet te herschikken en veranderen (77% waarvan 35% zegt ‘heel’ moeilijk). 
- De overgrote meerderheid onder hen denkt dat hun woning aangepast zal zijn aan hun afhankelijkheid wat betreft het moeiteloos bewegen – hun mobiliteit – binnenshuis (75%), hun inrichting (71%), hun vermogen om het huis te betreden of te verlaten (66%), de nabijheid van winkels (64%) of openbare diensten (60%). Minder dan een derde van de senioren denkt vandaag dat hun woning helemaal niet aangepast is (30%).

U kunt ook het persbericht van de barometer raadplegen.

DOWNLOAD DE BEVINDINGEN VAN DE EERSTE EUROPESE BAROMETER OVER GELUKKIG OUDER WORDEN